Δεν είναι πάντα οι καβγάδες που αφήνουν τις βαθύτερες πληγές. Κάποιες φορές είναι η απόλυτη σιωπή.
Το ghosting είναι η ξαφνική διακοπή κάθε επικοινωνίας χωρίς καμία εξήγηση. Ένας άνθρωπος που μέχρι χθες ήταν παρών, σήμερα εξαφανίζεται. Δεν απαντά στα μηνύματα, δεν σηκώνει το τηλέφωνο, δεν δίνει την παραμικρή πληροφορία για το τι συνέβη.
Και τότε αρχίζει ο πραγματικός πόνος.
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι φτιαγμένος να αναζητά νόημα. Όταν δεν υπάρχει απάντηση, δημιουργεί μόνος του ιστορίες. «Μήπως έκανα κάτι λάθος;», «Δεν ήμουν αρκετός;», «Γιατί εξαφανίστηκε;».
Η ψυχολογία εξηγεί ότι η αβεβαιότητα είναι πολλές φορές πιο επώδυνη από μια δυσάρεστη αλήθεια. Όταν γνωρίζουμε το τέλος μιας σχέσης, όσο επώδυνο κι αν είναι, μπορούμε σταδιακά να αρχίσουμε να το επεξεργαζόμαστε. Όταν όμως δεν υπάρχει τέλος, αλλά μόνο σιωπή, ο ψυχισμός μένει εγκλωβισμένος σε μια συνεχή αναζήτηση απαντήσεων.
Η Pauline Boss περιγράφει αυτή την κατάσταση ως «αμφίσημη απώλεια» (ambiguous loss). Ο άνθρωπος είναι σωματικά απών, αλλά ψυχολογικά παραμένει παρών. Δεν μπορείς να πενθήσεις κάτι που ποτέ δεν ολοκληρώθηκε.
Παράλληλα, οι νευροεπιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η κοινωνική απόρριψη ενεργοποιεί τις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται και στον σωματικό πόνο. Αυτό εξηγεί γιατί το ghosting «πονάει πραγματικά». Δεν είναι υπερβολή ούτε αδυναμία. Είναι μια φυσιολογική αντίδραση του εγκεφάλου στην απόρριψη.
Αυτό όμως που συχνά ξεχνάμε είναι ότι το ghosting μιλά περισσότερο για εκείνον που εξαφανίζεται παρά για εκείνον που μένει πίσω.
Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις συγκρούσεις, φοβούνται την ενοχή ή δεν διαθέτουν τη συναισθηματική ωριμότητα να ολοκληρώσουν μια σχέση με ειλικρίνεια. Η σιωπή γίνεται ένας τρόπος αποφυγής της δυσφορίας. Είναι ευκολότερο να εξαφανιστείς παρά να αντιμετωπίσεις τα συναισθήματα του άλλου.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η συμπεριφορά είναι υγιής.
Η υγιής ολοκλήρωση μιας σχέσης απαιτεί θάρρος. Απαιτεί να μπορείς να πεις: «Δεν μπορώ να συνεχίσω» ή «Οι δρόμοι μας χωρίζουν». Λίγες λέξεις αρκούν για να προστατεύσουν την αξιοπρέπεια και των δύο ανθρώπων.
Αν έχεις βιώσει ghosting, προσπάθησε να θυμάσαι κάτι σημαντικό.
Η αξία σου δεν καθορίζεται από τη σιωπή κάποιου άλλου.
Η απουσία εξήγησης δεν σημαίνει ότι δεν αξίζεις αγάπη. Σημαίνει μόνο ότι ο άλλος δεν μπόρεσε ή δεν επέλεξε να διαχειριστεί διαφορετικά το τέλος.
Και ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη θεραπεία δεν είναι να μάθεις γιατί έφυγε. Είναι να πάψεις να χρειάζεσαι αυτή την απάντηση για να συνεχίσεις τη δική σου ζωή.
Βιβλιογραφική βάση: Bowlby (1969, 1988), Ainsworth (1978), Boss (1999, 2006), Eisenberger, Lieberman & Williams (2003), Leary (2001), Baumeister & Leary (1995).
Ελένη Κόντη
Συνθετική Συμβουλευτική Ψυχοθεραπεία
